GündoÄŸan köyü ege denizine uzanan Bodrum yarımadası üzerinde Romalılar tarafından M.Ö. 353 375 yıllarında deniz kenarında VARA ismiyle kurulmuÅŸtur. 900 yıl önceki korsan saldırısı nedeniyle köy bugün kurulu olduÄŸu yere taşınmıştır.

Limanda bulunan mezarlığın korsanlarla yapılan çatışmalar da ölenlerin mezarlığı olduÄŸu söylenmektedir.

GündoÄŸan da halen Romalılar zamanından kalma TELMISUS BELDELERI adi verilen eserler mevcuttur. Ayrıca etnografik deÄŸerde eserler olduÄŸu da söylenmektedir.

GündoÄŸan Beldesinde yasayan gruplar sırasıyla Mikenler, Persler, Karyalilar, Medler, Mısırlılar, Suriyeliler, Mekadonya'lilar, Romalılar, Bizanslılar, MenteÅŸeliler ve 1522 yılından beride Osmanlılar ve Türkiye Cumhuriyeti Devletidir. Beldede yasayan halk Orta Asya Türkmenlerindendir.

Beldenin adi 1961 yılında farilya iken GündoÄŸan olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir. Gündoganin eski adi olan ve bir Rum sözcüÄŸü olan Farilya ? Günesin doÄŸusu anlamına gelmektedir.

Zengin bir tarihsel geçmiÅŸe sahip olan GündoÄŸan da, yarımadanın ilk yerleÅŸik halkı olan Legleglere ait yüzlerce kaya mezar bulunmaktadır. Tavsan adasında bulunan Erken DoÄŸu Roma (Bizans) dönemine ait kilise, Osmanlı kulesi, Kalkolitik çaÄŸ öreni olan Peynir ÇiçeÄŸi MaÄŸarası, Elli iki merdiven kilisesi, eski yel deÄŸirmenleri ve su sarnıçları belde de bulunan diÄŸer tarihi zenginliklerdendir.
Özellikle Trekking, Sörf, yelken sporları ve dalmak için uygun olan belde de, her zaman sakin ve huzurlu dinlenme olanaklarından faydalanılabilir.

GündoÄŸan Oteller, GündoÄŸan otel, GündoÄŸan konaklama, GündoÄŸan Apart

1 Villa Otel 387 87 91
Anka Regency Otel 387 93 00
Aphrodite Otel 387 81 34
Baia Bodrum Otel 387 92 93
Catamaran / Katamaran Otel 387 74 04
Cennet Otel 387 71 19
Costa Farilya 387 84 87
Dedem Otel 387 70 25
Farilya Otel 387 50 53
GündoÄŸan Otel 387 70 39
Gürkaya Otel 387 70 07
KaptanoÄŸlu Otel 387 70 65
Lale Otel 387 71 10
Mini Otel 387 74 88
Myrina Otel 387 83 31
Onur Otel 387 72 34
Ömer Otel 387 70 12
Pinar Otel 387 72 34
Serdar Otel 387 72 35
Yamaç Otel 387 70 04
Yılankaya Otel 387 80 37

ÅŸehirlerarası arama için alan kodu 252

GündoÄŸan da yarımadanın en yumuÅŸak iklimi görülür, Eylül Ekim aylarında hiç düÅŸünmeden denizine girebilir, doÄŸal güzelliklerinin tadını çıkarabilirsiniz.

Eski GündoÄŸan evleri yarımadanın genelinde olduÄŸu gibi tastan yapılan tek odalı toprak damlı evlerden oluÅŸmaktadır. Tasları birbirine tutturmak için ya çamur ya da ak toprakla kirecin karıştırılmasından oluÅŸan harç kullanılır.

Bu ak toprak kum vazifesini görür ve eÄŸer kireçle karıştırılmışsa yapı saÄŸlam olur. Evlerin içi ve dışı da bu malzeme ile sıvanır. Yapı bitince evin üzerine aÄŸaçları konur. Eski evler toprak damlıdır. Bazen evin daha dayanıklı olması için ortasına "düver" ismi verilen kalın bir aÄŸaç kalas dikilir. Enine yerleÅŸtirilen aÄŸaçların üzerine de kargı serilerek bu kargılar birbirine çitilir.

Üzerinde denizden çıkan eritse veya kayın aÄŸacı serilir. Bunların üzerine de geren (ince toprak) dökülür. Bu tür evler toprak damlı evlerdir. Çavdar sapı kullanılarak yapılan evlere saz damlı evler denir. Bazı evler de aÅŸağı yüz yukarı yüz diye iki oda bulunur. Bu odalar tahta bir asma katla birbirinden ayrılır. Bu gibi evler de tahta raflar, duvar içine gömme dolaplar, ashap yüklükler bulunur. Bu ashap mobilyalar oyma kakma gibi desenlerle süslüdür. Ä°ki gözlü evlerde yeni evliler üstte diÄŸer çoluk çocuk aÅŸağı yüzde eÄŸer yazsa dışarıda yatar.

Åžehirlerde teras vazifesi gören, köy evlerinde de sofa denilen "kumbulle"ler (yuvarlak kesitli sütunlar.) üzerine oturtulmuÅŸ çardaklar bulunur. Bunlar kisin bozulur, yazın tekrar yapılır. Bunların altında yemek yenilir, yatılır kısaca evin yazlık bölümüdür. Köyün evleri hem iklime uymak, hamda gelenek bakımından hepsi yaklaşık ayni plan dahilinde yapılmıştır.

Bütün evlerin yönleri denize bakmaktadır. Sular kuyulardan evlere toprak testilerle çekiler. Çok defa içme suları için ayrı tatlı suyu kuyuları vardır. Kullanılacak sular evin önünde testi içinde tuttur. Ayrıca kisin toprak damda biriken suları oluklarla testilere biriktirmekte köylülerin kullandığı yöntemlerdendir.

Peynir ÇiçeÄŸi MaÄŸarası

Peynir çiçeÄŸi maÄŸarası, çevresinde baskın olan volkanik kaya yapılarının arasından sıyrılmış küçük bir karstik tepe içerisinde oluÅŸmuÅŸ, yatay bir maÄŸaradır. MaÄŸara aÄŸzı deniz seviyesinden yaklaşık olarak 56m. Yüksekliktedir. MaÄŸara giriÅŸinin koordinatları; N37º 06? 46,9?, e027º 20? 47,5??. maÄŸaranın giriÅŸinden bir toprak yol geçmesi ve maÄŸaranın GündoÄŸan Beldesine oldukça yakin olmasından dolayı, ulaşımı oldukça kolaydır. Ayrıca maÄŸaranın giriÅŸ aÄŸzından yaklaşık 5m. AÅŸağıda, kıs aylarında aktif olan bir dere yatağı bulunmaktadır. Bu akarsuyun maÄŸaranın oluÅŸumundaki en önemli etkenlerden biri olduÄŸunu düÅŸünmekteyiz.

MaÄŸaranın giriÅŸi yaklaşık 2,5 m. YüksekliÄŸinde ve zemin geniÅŸliÄŸi 9,4m olan bir daire kesitine benzer. GiriÅŸ birkaç yıl önce yapılan arkeolojik araÅŸtırmadan sonra kapatılmıştır. MaÄŸaranın giriÅŸi yaklaşık 2,5 m tavan yüksekliÄŸine sahip bir galeriye açılır. Galerinin boyu 15,3 m en geniÅŸ yeri ise 13m dir.

Galeri zemini yer yer 60º?yi bulan bir eÄŸimle devam ettiÄŸi için, galeri içerisinde ilerlendikçe zemin? Tavan mesafesi artmaktadır. Ayrıca galeri tavanda yükselerek bir balkon ve dar bir geçitle baksa bir galeriye baÄŸlanır. Ve bu galeriyle sonlanır. GiriÅŸteki galeri kuzey ve güney doÄŸrultularında devam eden iki ayrı kola ayrılır. Kuzey doÄŸrultusunda devam eden kola girilmeden önce, giriÅŸin iki ayrı tarafının tavanlarında iki baca bulunmaktadır.

Bu tip baca oluÅŸumlarına maÄŸaranın ilerilerindeki galerilerde de sıkça rastlanmakta ve bu bacalardan biç kimsi maÄŸaranın bulunduÄŸu tepenin üst kısmına kadar ulaÅŸmaktadır. MaÄŸara giriÅŸindeki galerinin kuzey kolundan devam edildiÄŸinde, maÄŸaranın bati yönüne döndüÄŸü ve küçük iniÅŸlerle devam edip, güney ve batıya devam eden kollara ayrıldığı görülür.

Batıya devam eden kol tavan yüksekliÄŸi 10m yi bulan 14,2 m geniÅŸliÄŸinde bir galeri ile sonlanır. Bu galerinin zeminindeki balçık, kıs aylarında bu zeminin tamamen su ile dolduÄŸunu göstermektedir. Güneye devam eden kolsa yer yer alçak tavanlı, kuzeyinde maÄŸaranın giriÅŸindeki galeriye baÄŸlantısı olan bir baksa galeriye açılır. Bu galeri maÄŸaranın güneye devam eden kimsinin son noktasıdır. Bu galerinin sonunda da 2 metrelik bir çukurda su birikmektedir. MaÄŸaranın ölçülebilen kimsinin 70m ölçülemeyen kısımlarının da 100m uzunluÄŸunda olduÄŸu tahmin edilmektedir.

Peynir ÇiçeÄŸi maÄŸarası bodrum yarımadasında nadir görülebilecek, binlerce yılda oluÅŸmuÅŸ bir doÄŸa harikasıdır. Bölgenin kireçtaşı açısından zengin olmamasına raÄŸmen maÄŸara içerisinde ortaya çıkmış olan biriktirme oluÅŸumları doÄŸanın sabırla islediÄŸi bir doÄŸa harikasının gözler önüne sermiÅŸtir.

GündoÄŸan CoÄŸrafisi

GündoÄŸan beldesi üç mahalleden oluÅŸur.

a) yukarı mahalle eski yerleÅŸim zamanında kışları bu bölgede yaÅŸanırdı. Nüfusun artması ile bu bölgede sürekli yaÅŸam baÅŸlamıştır.

b) AÅŸağı mah: daha düz zeminde kurulmuÅŸ evler aralarda mandalina bahçelerinin olduÄŸu en düz tarlaların bulunduÄŸu mevkiidir. Son yıllarda talep bu bölgeye kaymıştır. Sahili boylu boyunca kumsaldır.

c) Küçükbük mah. GündoÄŸan beldesinin doÄŸu kısmında kalır. Yine mandalina bahçeleri yoÄŸunluktadır. Ancak son zamanlarda yoÄŸun ÅŸekilde artan yapılaÅŸmadan burasıda nasibini almıştır. Düzgün kumsalı, sakinliÄŸi ile ilgi odağı olmuÅŸtur.

Adalar

Fener adası: bu bölgedeki fenerli tek adadır. Maki bitki örtüsünün hüküm sürdüÄŸü adada temiz denizi, kumsalı ile dikkat çeker. Adada çok miktarda tavÅŸan, martı yaÅŸar.

Apostol adası(tavÅŸan adası): fener adasıyla yan yana olan adada çok eski dönemlerden kalan yapılar ve kalıntılar mevcuttur. Bunların en eskisi kilsedir. Adada sahile yakın kireç ocaklarıda bulunmaktadır.

Nasıl Gidilir;

GündoÄŸan’a gitmek için Bodrum Milas karayolunu takip edebilirsiniz. GündoÄŸan - Bodrum 20km, Yalıkavak - GündoÄŸan 8km, Torba - GündoÄŸan 18km. Torba kavÅŸağından yarımadanın batısına dönüp Torba, Göltürkbükü’nü geçtikten sonra Gündogan’a ulaşırsınız. DiÄŸer alternatif ise Yalıkavak yolundan yarımadanın doÄŸusuna yönelmektir. Yönlendirme tabelalarını takip ederek Gündogan ulaÅŸabilirsiniz. GündoÄŸan'a direk olarak çeÅŸitli otobüs firmalarının yani sıra Milas - Bodrum havaalanı üzerinden T.H.Y. ile ulaÅŸabilirsiniz. Bodrum'dan Gündogan'a gitmek içinden otogardan yaz-kıs, gece-gündüz kalkan dolmuÅŸlar vardır. Ayrıca Gündogan da ve Bodrumda taksiler 24 saat hizmet vermekteler.

GündoÄŸan FotoÄŸraflar